W lutym 2026 roku na stronie internetowej Powiatowego Inspektoratu Weterynarii w Częstochowie opublikowano oficjalne sprawozdanie z działalności tego organu. Raport ten podsumowuje m.in. kwestie nakładania administracyjnych kar oraz mandatów karnych na podmioty podlegające kontroli. Przyjrzyjmy się bliżej tym danym.
Statystyka, która mówi niewiele
Z dokumentu wynika, że w całym 2025 roku Powiatowy Inspektorat Weterynarii w Częstochowie przeprowadził 37 kontroli, działając m.in. na podstawie art. 85 ust. 1a ustawy o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt. Efekt finansowy? Nałożono na kontrolowane podmioty grzywny w drodze mandatu karnego na łączną kwotę 3.850,00 zł.
Zastanawiające jest jednak forma prezentowanych danych:
- Brak przejrzystości: Ponieważ jest to raport zbiorczy, z dokumentu nie sposób odczytać choćby uśrednionej wartości mandatu nałożonego na pojedynczy, indywidualny podmiot.
- Potrzeba szczegółów: Wskazanie uśrednionej wartości dałoby znacznie lepsze rozeznanie na temat realnej dotkliwości sankcji stosowanych przez częstochowski Inspektorat.
- Skrajne wnioski: Przedstawienie danych w taki zbiorczy sposób sprawia, że u jednych łączna kwota wywoła przekonanie o surowości kar, podczas gdy u innych wzbudzi poczucie, że sankcje są wyjątkowo niskie.
Znacznie bardziej frapująca od samych statystyk jest jednak kwestia tego, jak Powiatowy Inspektor Weterynarii zamierza obecnie podchodzić do problematyki uchylania się przez kontrolowane podmioty od obowiązku ochronnego szczepienia psów. W przepisach doszło bowiem do zmiany.
Zgodnie z dotychczasowym art. 85 ust. 1a pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczania chorób zakaźnych zwierząt sprawa była prosta: kto uchylał się od obowiązku ochronnego szczepienia psów przeciwko wściekliźnie, podlegał karze grzywny. Punkt ten został jednak oficjalnie uchylony przez nową ustawę o zdrowiu zwierząt (o czym mówi jej art. 114 pkt 22 lit. b).
Ustawodawca przeniósł ten przepis (z drobnymi modyfikacjami) do nowej ustawy o ochronie zwierząt, a konkretnie do art. 102 ust. 1 pkt 1:
„Kto, będąc posiadaczem psa, nie wykonuje obowiązku ochronnego szczepienia psa przeciwko wściekliźnie w terminie, o którym mowa w art. 44 ust. 2, – podlega karze grzywny.”
Gdzie tkwi haczyk?
Choć czyn ten w dalszym ciągu bezsprzecznie stanowi wykroczenie, diabeł jak zwykle tkwi w procedurze. Uprawnienia urzędników Inspekcji Weterynaryjnej do nakładania grzywien w drodze mandatu karnego reguluje konkretne rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów (Dz. U. z 2013 r., poz. 1213). W jego § 2 wprost wskazano, że pracownicy Inspekcji są uprawnieni do wystawiania mandatów za wykroczenia określone w starym art. 85 ust. 1a ustawy o ochronie zdrowia zwierząt.
I w tym miejscu pojawia się prawny pat:
- Skoro pkt 1 w art. 85 ust. 1a został uchylony,
- a nowy art. 102 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie zwierząt nie został dodany do wyżej wskazanego rozporządzenia premiera,
- należy uznać, że Inspekcja Weterynaryjna nie ma obecnie kompetencji do nakładania grzywny w drodze mandatu karnego za uchylanie się od obowiązku szczepienia psów przeciwko wściekliźnie.
Co to oznacza w praktyce?
To dopiero najbliższa praktyka pokaże, w jaki sposób Inspekcja Weterynarii będzie próbowała karać za niedopełnienie obowiązku szczepienia psów w obliczu tych braków legislacyjnych. Warto mieć jednak na uwadze, że skoro urzędnicy stracili możliwość szybkiego nakładania mandatów, sprawy mogą być kierowane na inne ścieżki proceduralne – a wtedy wysokość ostatecznej sankcji może okazać się wyższa niż dotychczas.
Jeżeli potrzebują Państwo profesjonalnego wsparcia w trakcie kontroli oraz w postępowaniach, w których Inspekcja Weterynaryjna zamierza nałożyć sankcje administracyjne za dostrzeżone uchybienia, zapraszam do skorzystania z moich usług prawnych. Skutecznie zweryfikuję legalność działań organów i pomogę zabezpieczyć Państwa interesy.
